بيماري ريزومانياي چغندرقند
ريزومانيا يكي از مخربترين و پرخسارتترين بيماريهاي مهم چغندرقند مي باشد كه در مناطـق مختلف كشور بويژه مناطق مغان ، اصفهان و خراسان شروع و شيوع كرده وگزارشــاتي نيز مبني بر صحت وجود اين بيماري قيد شده است . بيماري ريزومانياي چغندرقند كه بخـــاطرعلا مت بيماري (پرمويي و ريش بزي شدن) در دو طرف ريشه اصلي به ديوانگـــــــي ريشه موسوم است...
و به جهت كوتوله شدن ريشـه و ادامه رشد ريشه در قسمت سطحي خاك محصول برداشتي خيلي كم ميشود و شديداً عملــكرد شكـر در هكتار كاهش مي يابد و عدم رعايت اصول كنترلــــي و كاهش بيماري عمــلاً كشت چغندر قند را دركشور به مخاطره خواهد انداخت.
علائم بيماري و تشخيص مزرعه اي : در مزارع آلوده در تابستان معمولاً لكه هاي سفيد و زردي در اطراف رگبرگها بوجود ميآيد كه از علائم اوليه بيماري مي باشد ، برگها ممكن است چروكيــــده و پژمرده شوند و بدون سبزينه باشند ، بعضي وقتها برگهاي كوچكتردرقسمت طـوقه جوانه زده و تكثير يابند. زردي عمومي معمولاً در برگها اتفاق مي افتد و بجهت اينكه ريشه هاي آلوده از لحاظ آب و جذب مواد غـــــذايي در كمبود هستند، نشانه هاي معمول برگي ، شبيه به استرس آبي يا كمبود نيتروژن هستند. در ســطح پيشرفته بيماري، علائم بيماري شامل كوتوله شدن ريشه گياه و انشعاب بيش از حد ريشــه هاي جانبي مرده و پوسيده در اطراف ريشه (غده ) اصلي است كه به آن ظاهري ريش دار ميدهد، با آلودگــي هاي بعدي ريشه هاي ذخيره اي گياه اغلب پوسيده ميشوند و در زير سطح خاك بهم فشــرده مي گردند و غده شكل ليوان ( جام شراب ) را به خود ميگيرد و حلقه هاي آوندي نيز ضمن چوبي شدن ظاهــري تيره رنگ (قهوه اي) به خود مي گيرد، در بعضي اوقات رگبرگـــها كمي زرد رنگ شده و حالت ايستاده پيدا مي كنند، حالت بد شكلي در برگها نيز مشاهده شده و منجر به رشد غير عادي بافت طوقه گياه ميشود ، امكان سستي و پژمردگي بدون تغيير رنگ در برگ هاي گياه در مراحل بعدي وجود دارد و در برخي از موارد بندرت علائم زردي رگبرگي مشخص همراه با لكه هاي نكروتيك نيز قابل مشاهده است اين علائم حتي درصورت نادر بودن از مشخصات بارز بيماري هستند.
تشخيص آزمايشگاهي: تشخيص درست بيماري در صورت عدم تشخيص مزرعه اي و مشكوك بودن ، بوسيله تست سرولو ژيك آزمايشگاهي ELISA انجام ميگيرد. اپيدمي بيماري اين ويروس بوسيله قارچ پلي ميكسا بتائه منتقل ميشود ، اين قــارچ در بافت زنده ميزبان قادر به توليد مثل است ، قارچ مذكور خاكـــزي بوده وحـامل ويروس عامل بيماري است از ميزبا نهاي ديگر قارچ مذكـور اعضاي خانواده هاي اسفناجيان و تاج خروس بصورت محدود است و ويروس مذكور از طريق مكانيكي به گونه هاي ميزبان منتقل ميشود . شرايط مطلوب جهت بروز و توسعه بيماري :از شرايط مطلوب بيماري درجه حرارت نسبتاً خاك ( بيش از20 درجه سانتيگراد ) براي مدت طـولاني، رطوبت بالاي خاك حاصل از بارندگيهاي مداوم ، بدي بافت خاك ، آبياري فـشرده ، خاكهاي ضعيف فاقد مواد آلي ، زهكشي ضعيف و بي تفاوت بودن خاك نسبت به خاصيت قليايي ضعيف است. پيشرفت و توسعه اين بيماري بستگي به بيولوژي قــارچ ناقل دارد و در كل شدت بيماري در اثر زيادي آب چه از طريق باران و چه از طريق آبياري باشد بيشتر مي شود.
كنترل بيماري : اسپورهاي استراحتي پلي ميكسا بتائه مي توانند در خاكهاي آلوده براي مدت 10 سال به زندگي ادامه دهند ، بنابراين به محض ورود ويروس به اراضي كشاورزي جلوگيري از آلودگــــــي از طريق روش هاي زراعي يا شيميايي تقريباً غير ممكن است .به هر صورت از اقدامـات اساسي زير جهت كنترل و كاهش بيماري با رعايت اصولي و صحيح مي توان تا حد ريشه كن كردن بيماري و فراتر ازكنترل ، گام برداشت و بهره جست و تا حد امــــــكان مانع از گسترش آلودگي به مزارع سالم گرديد.1- عدم كشت چغندرقند در مناطق آلوده حداقل تا 5 سال(پرهيز از تناوب تكراري)2- استفاده از ارقام مقاوم و متحمل به بيماري مذكور3- عدم انتقال خاك و چغندرهاي آلوده به مزارع سالم4- كشت زود هنگام (خنكي خاك هنوز موجود باشد) تا امكان الگوي كشت5 - مديريت صحيح آبياري اوايل فصل زراعي (شش هفته اول) عدم ماندآبي6- اعمال مديريت صحيح در كود دهي و استرس آبي7- كنترل هرزآب مزارع(جهت جلوگيري از آلودگي مجدد و عدم انتشار اسپورهاي عامل آلودگي به مزارع سالم)8- بهبود زهكشي مزارع با انجام شخم عميق و زير شكني لايه هاي سخت9- جلوگيري از كوبيدگي و فرسايش خاك (كوبيدگي زهكشي را كاهش مي دهدو فرسايش بادي خطر انتشار بيماري را افزايش ميدهد).10- رعايت بهداشت كنترل آلودگي در استفاده از ادوات كشاورزي(ضد عفوني و شتشو با مواد شوينده)11- رعايت قرنطينه بذور وارداتي و رعايت كنترل ايزولاسيون مزارع آلوده12- كنترل جابجايي گله هاي گاو و گوسفنددر بين مزارع آلوده به مزارع سال13- تميز نمودن خاك همراه (لاستيك و ساير قسمتهاي تراكتورو ماشينهاي خاك ورزي و ماشين آلات برداشت)14- استفاده از پوتين و چكمه پلاستيكي در بازديد از مزارع آلوده(ضدعفوني آنها و در صورت شدت آلودگي سوزاندن آنها)15- استفاده از مواد ضدعفوني خاك مثل Telone II . (مقرون به صرفه اقتصادي نيست)16- پرهيز از عمليات زراعي غير ضروري در مزرعه(جهت كاهش پخش و گسترش عامل بيماري)17- استفاده از آب گرم بعلاوه صابون ، تحت فشار جهت پاكسازي و تميز نمودن ادوات كشاورزي و وسايل حمل و نقل کنترل بهتر از مبارزه است استانداردها را رعايت کنيم تا خدای ناکرده..
داروي بيماري ويروسي ريزومانيا چغندرقند در ايران توليد شدآنتي بادي پلي كلونال براي مبارزه با بيماري ويروسي ريزومانياي چغندرقند كه در سالهاي گذشته به كشور وارد مي شد، براي اولين بار در ايران توليد شد.با انجام طرحي با عنوان «بررسي برخي خصوصيات فيزيوشيميايي و بيولوژيكي ويروس زردي نيكروتيك رگبرگ چغندرقند (عامل بيماري ريزومانيا) و تهيه آنتي سرم عليه ويروس مذكور» كه به مدت 4 سال به طور انجاميد اين آنتي بادي ساخته شد در زمينه موارد كاربرد اين آنتي بادي می توان گفت اين آنتي بادي جهت آزمون سرولوژيكي الايزا براي تعيين شدت آلودگي بوته ها به بيماري ريزومانيا، در كارخانجات توليد قند به منظور تشخيص بيماري، در موسسات تحقيقات آفات و بيماريهاي گياهي به منظور تشخيص بوته ها يا والدهاي عاري از ويروس و در نهايت براي به نژادي و انتخاب ارقام مقاوم به كار مي رود. درباره مراحل انجام كار پس از تكثير ويروس در گياه با استفاده از سانتريوفوژ و خالص سازي آن در بخش ويروس شناسي گياهي، ويروس بدست آمده به خرگوش تزريق شد و سپس از خون خرگوش اين آنتي بادي تهيه شد. خريد يك كيت (200 ميكروليتر) از اين آنتي بادي حدود 700 هزار تومان از خارج خريداري مي شد اما با توليد اين آنتي بادي اين مبلغ صرفه جويي خواهد شد. آنتي بادي توليد شده قابل رقابت با نوع خارجي آن بوده و داراي كيفيت خوبي است
|
+| نوشته شده توسط
بهنام ظرافت در چهارشنبه هشتم آبان 1387
|
