لوکوس به محلهای ثابت بر روی
کروموزومها گفته میشود برای نمونه محل قرار گرفتن
ژنها بر روی کروموزومها را لوکوس میگویند.
سلول های سوماتیک، به سلول هایی از جانوران پرسلولی گفته میشود که دارای دو سری کروموزوم میباشند و یا به اصطلاح دیپلوئید میباشند. نوع دیگر سلول ها، سلول های جنسی میباشد که یک سری کروموزوم دارند و یا هاپلوئید میباشند.
هتروزیگوت به ژنهایی که آلل همولوگ آنها بر روی کروموزوم دیگر، با آن متفاوت است، گفته میشود. اما اگر هر دو آلل یک ژن همسان باشند به آنها هموزیگوت گفته میشود.
DNA- پلی مرازها ( DNA Polymerase ) مولکولهای دیانای را از زیر واحدهای داکسی ریبونوکلئوتید (dNTP)، سنتز میکنند. به طور کلی دو نوع DNA- پلی مراز وجود دارد ؛ DNA- پلی مرازهای وابسته به الگو و DNA- پلی مرازهای غیر وابسته به الگو. دسته اول رشته جدید DNA را از روی یک رشته الگو (DNAیا RNA ) سنتز میکنند و دسته دوم برای سنتز رشته جدید، نیازی به الگو ندارند. آنزیم ترانس کرپیتاز معکوس از DNA- پلی مرازهای وابسته به الگو میباشد و DNA را از روی RNA الگو، سنتز میکند.
اسید دئوکسی ریبو نوکلئوتید(DNA) نوعی اسید نوکلئیک می باشد که دارای دستورالعمل های ژنتیکی می باشد که برای کار کرد وتوسعه بیولوژیکی موجودات زنده و ویروس مورد استفاده قرار می گیرد.نقش اصلی مولکول DND ذخیره سازی طولانی مدت اطلاعات ژنتیکی می باشد.دستور العمل های ژنتیکی موجود در مولکول DNA در نهایت برای مواردی چون ساخت پروتئین و مولکول های RNA در سلول ، مورد استفاده قرار می گیرد.قطعاتی از DNA که اطلاعات ژنتیکی را باخود حمل می کنند ژن نامیده می شوند ولی DNA دارای توالی های دیگری نیز می باشد که برای ساخت خود DNA یا تنظیم استفاده از اطلاعات زنتیکی موجود در ژن ، مورد استفاده قرار می گیرد. از لحاظ شیمیایی،DNA از دو رشته طولانی پلیمری با واحد های ساختاری از جنس نوکلئوتید تشکیل شده است که شامل ستون هایی از گروه های قند و فسفات می شود که پیوندی از نوع استر دارند.این دو رشته DNA به شکل موازی یکدیگر قرار دارند.مولکول های قند از طریق چهار نوع باز آلی به یکدگر متصل می باشند.توالی این چهار باز آلی باعث کد گذاری رشته زنتیکی می شود که این کدها برا ی ساخت آمینو اسید که واحد های سازنده پروتئین می باشند مورد استفاده قرار می گیرد.این کد ژنتیکی توسط مولکول RNA در مرحله به نام ترجمه خوانده می شود وبرای ساخت آمینو اسید مورد استفاده قرار می گیرد. DNA در داخل سلول به شکل سازه هایی به نام کروموزوم می باشد.دونخسته از هر کروموزوم در زمان تقسیم سلولی ساخته می شود فرآیند تکثیر به دونسخه را نسخه بردای DNA می نامند.کروموزوم در یوکاریوت ها (جانواران ، گیاهان، قارچ ها ، آغازیان) در بخشی به نام هسته سلول قرار می گیرد در حالیکه در پروکاریوت ها( باکتری و آرکی ها) در سیتوپلاسم سلول قرار دارد و جایگاه مشخصی ندارد.در داخل کروموزوم ها پروتئین های کروماتینی( کروماتین واحد سازنده DNA می باشد) مانند هیستون وجود دارد که وظیفه فشرده سازی DNA را برعهده دارند.این فشرده سازی به تعامل DNA ودیگر پروتئین ها در مرحله رونویسی کمک می کند.


دی ان ای پلیمری است که از رشته های تکرار شونده متشکل از واحدهای سازنده ای از جنس نکلونید می باشد.[۱]طول رشته زتجیرهای دی ان ای ۲۲ تا ۲۶ آنگستروم (۲٫۲ تا ۲٫۶ نانومتر ) وعرض آن آنگستروم یا (۰٫۳۳ نانومتر) می باشد.[۲] اگرچه هر واحد تکرار شونده DNA بسیار کوچک می باشد ولی رشته پلیمری DNA ممکن است از میلیون ها نوکلئوتید تشکیل شده باشد.برای مثال بزرگترین کروموزوم انسان، کروموزوم شماره یک درای طولی به اندازه ۲۲۰ میلیون باز آلی مکمل می باشد.[۳]در ورشته سازنده DNA ساختار در هم پیچیده ای همچون در خت انگور به شکل مارپیچ دارند.یک باز آلی پیوند دادهشده به قند نکلوزید گفته می شود واگر نکلوزید از طریق باز خود به گروه فسفات متصل شود نکلئوتید تشکیل می شود.اگر چندین نوکلئوتید با یکدیگر پیوند داده شده باشند به طورمثال در DNA به آن پلی نکلئوتید گفته می شود.[۴]
رشته های DNA از واحد هایی متشکل از قند وگروه فسفات می باشد که به صورت متناوب وتکراری در طول رشته قرار گرفتند.[۵]قند مورد استفاده در DNA دئوکسی ریبوز که نوعی پنتوز(قند پنج کربنی) است تشکیل شده است.قندها توسط گروه های فسفری به یکدیگر پیوند داده شده اند.
در DNA نکلئوتید هر رشته از طریق باز های آلی در هر دو رشته به یکدیگر متصل می شوند این اتصال بین دوباز آلی نوکلئوتیدهای دوطرف رشته می باشد به این بازهای متصل به هم باز مکمل گفته می شود.باز های آلی به چهار شکل به نام های «پورین»، «گوآنین»، «تیمین» و «آدنین» وجو دارند که از این بین باز آدنین مکمل باز تیمین ، وباز گوآنین مکمل باز سیتوزین می باشد.این توالی دورشته ای غیر قطبی ونامحلول در آب می باشد[۶].پیوند بازهای مکمل با یکدیگر از طریق پیوند بین هیدروژن یک باز با مولکول نیتروژن یا اکسیژن باز مکمل حاصل می شود این پیوند از نوع قوی کووالانسی نمی باشد درنتیجه به راحتی شکسته وقابل جایگزینی می باشد به همین علت زنچیره دو رشته ای DNA را به زیپ لباس تشبیه کرده اند که به راحتی در اثر فشار یا گرمای بالا از یکدیگر جدا می شوند.[۷] ییوند مولکول هیدروزن بین دوباز مکمل آدنین-تیمین با گوآنین-سیتوزین متفاوت می باشد در گوآنین_سیتوزین سه مولکول هیدروژن پیوندی وجو دارد در حالیکه در آدنین-تیمین دو مولکول هیدروژن پیوندی وجود دارد در نتیجه میزان تعدا بازهای مکمل گوآنین_سیتوزین سیتوزین تعیین کننده استحکام DNA می باشد بطوریکه هرچه مقدار آن بیشتر باشد DNA مستحکمتر است.[۸]
|
+| نوشته شده توسط
بهنام ظرافت در پنجشنبه نهم آبان 1387
|